Dlaczego mieszkańcy Mazowsza korzystają ze wsparcia pomocy społecznej?
Poważna choroba, wzrost problemów ze zdrowiem psychicznym, starzenie się społeczeństwa to wyzwania dla województwa mazowieckiego. Tak wynika z raportu opracowanego przez Mazowieckie Centrum Polityki Społecznej (MCPS).
– Musimy przyglądać się bardzo mocno tym nowo powstałym okolicznościom pomocy społecznej. Stąd coroczne przeprowadzanie przez Mazowieckie Centrum Polityki Społecznej oceny sytuacji demograficznej i możliwości zasobów pomocy społecznej – powiedziała Anna Brzezińska, członkini zarządu województwa mazowieckiego. Podczas ostatniej sesji sejmiku województwa radni jednomyślnie przyjęli raport „Ocena zasobów pomocy społecznej za 2025 rok”.
Choroba ważniejsza niż brak pieniędzy
To już kolejny rok (od 2020 roku), gdy głównym powodem ubiegania się o pomoc społeczną nie jest już samo ubóstwo. Na Mazowszu najdotkliwszym problemem stała się długotrwała lub ciężka choroba, a na kolejnych miejscach znalazły się niepełnosprawność i dopiero ubóstwo. Dzieje się tak, że potrzeby społeczne przesunęły się w stronę opieki zdrowotnej i wsparcia osób niesamodzielnych, co jest bezpośrednim skutkiem procesów demograficznych.
Choć w skali całego województwa ubóstwo straciło prymat, sytuacja różni się w zależności od regionu. W regionie warszawskim stołecznym dominacja chorób i niepełnosprawności nad ubóstwem jest bardzo wyraźna. Natomiast w regionie mazowieckim regionalnym (poza stolicą) ubóstwo nadal plasuje się na pierwszej pozycji wśród przyczyn trudnej sytuacji życiowej.
Alarmujące są też dane dotyczące zdrowia psychicznego. Liczba osób leczonych w poradniach z powodu zaburzeń psychicznych i zachowania wzrosła w ciągu roku o ponad 27%, osiągając poziom ponad 513 tysięcy pacjentów. Problem ten w coraz większym stopniu dotyka dzieci, młodzież oraz osoby starsze i samotne.
Starzenie się społeczeństwa
Społeczeństwo Mazowsza jest stare demograficznie – mediana wieku wynosi już 42,7 roku. Udział seniorów (65+) w populacji wzrósł do blisko 20%. Co więcej, region mierzy się z procesem „podwójnego starzenia”, czyli wzrostem liczby osób w wieku sędziwym (powyżej 84 lat).
Rośnie tzw. współczynnik wsparcia międzypokoleniowego – na 100 osób w wieku 50–64 lata przypada już ponad 13 osób sędziwych. Oznacza to, że drastycznie maleją szanse na zapewnienie najstarszym mieszkańcom opieki wewnątrz rodzin, co stawia ogromne wymagania przed systemem pomocy społecznej.
Wyzwania pomocy społecznej
Mazowieckie Centrum Polityki Społecznej wskazuje na konieczność przesuwania ciężaru opieki z dużych placówek na usługi świadczone w środowisku lokalnym, przy wsparciu sąsiedzkim i wolontariacie. Kluczowe będzie również wsparcie „srebrnej gospodarki” oraz dalszy rozwój rodzinnej pieczy zastępczej, która odnotowała wzrost liczby rodzin zawodowych.
Centrum Komunikacji PZN
Źródło: MCPS
