Polski Związek Niewidomych

Ponad 1,5 mln osób z niepełnosprawnościami w Polsce stoi dziś przed trudnym wyborem: renta albo rozwój zawodowy. Obecny system blokuje potencjał setek tysięcy osób, a jego zmiana przyniesie korzyści ludziom, rynkowi pracy, finansom publicznym i… samorządom.

Pułapka dla 1,5 mln Polaków

Pułapka rentowa to mechanizm, w którym osoby pobierające rentę z tytułu niepełnosprawności ryzykują jej częściową lub całkowitą utratę po przekroczeniu określonego limitu zarobków.

W praktyce 1,5 mln rencistów – w tym nauczycieli, sprzedawców, pracowników fabryk, rolników czy byłych funkcjonariuszy służb mudurowych – musi mierzyć się z tym dylematem. W 2024 r. ZUS co miesiąc zawieszał wypłatę ok. 6,6 tys. rent i zmniejszał kolejne 3,5 tys.

Osoby z niepełnosprawnością żyją w stanie silnych obaw związanych z podjęciem pracy. Aż 40 % z nich rezygnuje z pracy lub rozwoju kariery z obawy przed utratą świadczenia.

Inicjatywa społeczna na rzecz likwidacji pułapki rentowej

W grudniu 2024 r., zawiązała się społeczna Inicjatywa na rzecz likwidacji pułapki rentowej, w skład której wchodzi kilkanaście organizacji pozarządowych, niezależni aktywiści i aktywistki oraz organizacje pracodawców.

Inicjatywa występuje z postulatem zniesienia limitów przychodu dla wszystkich rencistów z niepełnosprawnościami. Aktywnie działa i prowadzi dialog z politykami oraz urzędnikami, apelując o realizację tej od dawna oczekiwanej zmiany.

Działania

W ramach dotychczasowych działań koalicja:

• działa aktywnie w mediach społecznościowych, publikując na profilach poszczególnych organizacji cykle postów na temat pułapki rentowej,
• publikuje artykuły na temat pułapki rentowej (m.in. https://aktywizacja.org.pl/aktualnosci/pulapka-rentowa-system-ktory-boi-sie-ludzkiej-ambicji/, https://www.zdrowiego.pl/prawo/10643157,pulapka-rentowa-dot-40-osob-z-niepelnosprawnosciami-trzeba-ja-zlikwidowac.html, https://firr.org.pl/pulapce-rentowej-mowimy-stop-artykul/), a także transmituje tematyczne wydarzenia na żywo (z możliwością późniejszego odtworzenia) oraz publikuje inne materiały informacyjno-promocyjne,
• zbiera osobiste doświadczenia osób dotkniętych mechanizmem pułapki rentowej, które następnie służą do opracowywania materiałów edukacyjnych udostępnianych w mediach poszczególnych organizacji,
• zorganizowała konferencję prasową „Wspólnie na rzecz zniesienia pułapki rentowej” (https://www.youtube.com/watch?v=jKd9EpZv0pI),
• pracuje nad projektem ustawy likwidującej pułapkę rentową (planowany finał prac: koniec kwietnia),
• pracuje nad petycją w sprawie likwidacji pułapki rentowej,
• zdobyła poparcie posłanki Iwony Hartwich w zakresie postulatu likwidacji pułapki rentowej dla wszystkich rencistów z niepełnosprawnościami,
• wystosowała pisma do Ministerstwa Finansów i Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej,
• odbyła spotkanie z minister Katarzyną Nowakowską w Ministerstwie Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej,
• pozyskała polityków i polityczki przychylnych likwidacji pułapki rentowej. Są to: Marta Stożek, Marcelina Zawisza – Razem, Katarzyna Ueberhan, Joanna Wicha, Dorota Olko – Lewica, Agnieszka Ścigaj – PiS, Małgorzata Gromadzka – KO, Maja Nowak – Polska 2050, Jan Filip Libicki – PSL,
• wzięła udział w posiedzeniu Podkomisji stałej ds. osób z niepełnosprawnościami i włączenia społecznego w temacie możliwości likwidacji pułapki rentowej.

W planach koalicji znajduje się m.in.:

• wystosowanie pisma do minister Mai Nowak i minister Agnieszki Dziemianowicz-Bąk,
• zgłoszenie pomysłu likwidacji pułapki rentowej do zespołu deregulacyjnego Rafała Brzoski,
• protest przed siedzibą MRPiPS, KPRM lub Sejmu.

Członkowie społecznej Inicjatywy na rzecz likwidacji pułapki rentowej dla wszystkich rencistów z niepełnosprawnościami: Centrum Wsparcia Sp. z o.o., Dolnośląskie Stowarzyszenie Aktywizacji Niepełnosprawnych, Dział ds. Absolwentów Towarzystwa Opieki nad Ociemniałymi Stowarzyszenie, Fundacja Aktywizacja, Fundacja Avalon, Fundacja Blind&Proud, Fundacja Centrum Edukacji Niewidzialna, Fundacja Instytut Rozwoju Regionalnego, Fundacja Motywacji i Rozwoju Głuchych, Fundacja Otwartych Możliwości, Fundacja Strefa Innowacji, Fundacja Szansa – Jesteśmy Razem, Fundacja Vis Maior Pies Przewodnik, profil internetowy Mikołów Bez Barier, Małgorzata Szumowska – Niewidzialna Wystawa, Karkonoski Sejmik Osób Niepełnosprawnych, Konfederacja Lewiatan, Polskie Forum Osób z Niepełnosprawnościami, Polska Fundacja Osób Słabosłyszących, Polski Związek Głuchych, Polski Związek Niewidomych, Pracodawcy RP oraz niezależni aktywiści i aktywistki.

Źródło: informacja pras.