Sprawozdanie z działalności Polskiego Związku Niewidomych za 2025 rok (sporządzone zgodnie z art.23 Ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie)

(sporządzone zgodnie z art. 23 Ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie)

Polski Związek Niewidomych
00-216 Warszawa ul. Konwiktorska 9
Stowarzyszenie wpisane do KRS 06.09.2001 pod numerem 00000420049
Regon nr 007025575.

Skład Zarządu Głównego w 2025 r.:

  • Prezes Zarządu Głównego: Andrzej Brzeziński
  • Wiceprezes ZG: Jerzy Janas
  • Wiceprezes ZG: Józef Małosek
  • Wiceprezes ZG: Magdalena Orzeszko
  • Wiceprezes ZG: Małgorzata Przyboś

oraz zgodnie z paragrafem 22 ust. 1 Statutu PZN prezesi zarządów okręgów wybrani na okręgowych zjazdach delegatów:

  • Barbara Lindenau-Bryja
  • Ryszard Linka
  • Dorota Krać
  • Krystyna Szuberska
  • Elżbieta Czerwonka
  • Edyta Paleczny
  • Dorota Majdak
  • Krystyna Pacholik
  • Ryszard Cebula
  • Rafał Gawkowski
  • Jacek Stargecki
  • Sebastian Biały
  • Wojciech Czajkowski
  • Alicja Bielecka-Rowińska
  • Sabina Tomczak

1) Cele statutowe Stowarzyszenia:

Zrzeszanie niewidomych i słabowidzących zaliczonych do znacznego lub umiarkowanego stopnia niepełnosprawności ze względu na stan wzroku oraz podopiecznych członków odpowiadających kryteriom niepełnosprawności z tyt. wzroku jak wyżej, w celu ich społecznej integracji, rehabilitacji, ochrony zdrowia, wyrównywania szans w dostępie do informacji, edukacji, zatrudnienia i szeroko pojętej aktywności społecznej i zawodowej, a także w celu ochrony ich praw obywatelskich oraz wspieranie rodzin osób niewidomych i słabowidzących.

Związek reprezentuje swoich członków wobec organów naczelnych Państwa, administracji rządowej i samorządu terytorialnego oraz innych instytucji.

2) Działalność w zakresie realizacji celów statutowych wykonywana była między innymi przez 17 jednostek nieposiadających osobowości prawnej tj.:

  1. Polski Związek Niewidomych Ośrodek Rehabilitacji i Szkolenia im. Józefa Buczkowskiego – 85-090 Bydgoszcz ul. Powstańców Wlkp. 33
  2. Polski Związek Niewidomych ”EDEN” Sanatorium Uzdrowiskowe Ośrodek Leczniczo-Rehabilitacyjny im. M. Kaczmarka – 87-720 Ciechocinek ul. Słońska 15
  3. Polski Związek Niewidomych Ośrodek Leczniczo-Rehabilitacyjny im. kpt. J. Silhana – 33-370 Muszyna ul. Lipowa 4
  4. Polski Związek Niewidomych Ośrodek Leczniczo-Rehabilitacyjny „Klimczok” – 78-111 Ustronie Morskie ul. Okrzei 1
  5. Niepubliczny Zakład Opieki Zdrowotnej Ośrodek Mieszkalno-Rehabilitacyjny PZN – ZPCH 10-685 Olsztyn ul. Paukszty 57
  6. Polski Związek Niewidomych Instytut Tyflologiczny – ZPCH – 00-216 Warszawa ul. Konwiktorska 9
  7. Niepubliczny Zakład Opieki Zdrowotnej Centralna Przychodnia Rehabilitacyjno-Lecznicza PZN – 00-181 Warszawa ul. Karmelicka 26
  8. Polski Związek Niewidomych Dom Pomocy Społecznej im. Kazimierza Jaworka – 41-503 Chorzów ul. Siemianowicka 101
  9. Polski Związek Niewidomych Dom Pomocy Społecznej 25-015 Kielce ul. Złota 7
  10. Polski Związek Niewidomych Dom Pomocy Społecznej – 10-685 Olsztyn ul. Paukszty 57
  11. Polski Związek Niewidomych Warsztat Terapii Zajęciowej – 76-200 Słupsk ul. Marii Skłodowskiej Curie 3, od dnia 01.03.2025 r. 76-200 Słupsk ul. Szczecińska 59A
  12. Polski Związek Niewidomych Warsztaty Terapii Zajęciowej – 87-100 Toruń ul. Mickiewicza 61
  13. Polski Związek Niewidomych Warsztat Terapii Zajęciowej – 87-800 Włocławek ul. Łazienna 6
  14. Polski Związek Niewidomych Zakład Aktywności Zawodowej – 10-685 Olsztyn ul. Paukszty 57
  15. Polski Związek Niewidomych Środowiskowy Dom Samopomocy „ARIADNA” – 10-685 Olsztyn ul. Paukszty 57
  16. Polski Związek Niewidomych Środowiskowy Dom Samopomocy „DEDAL” – 10-685 Olsztyn ul. Paukszty 57
  17. Polski Związek Niewidomych Środowiskowy Dom Samopomocy „TEZEUSZ” – 10-685 Olsztyn ul. Paukszty 57

Ponadto w KRS zarejestrowana jest jednostka pn. Ośrodek Informacji i Promocji Postępu Naukowo-Technicznego 00-216 Warszawa ul. Konwiktorska 9, której działalność zawieszona jest od 2003 r.

Związek zarejestrowany w KRS prowadzi odpłatną i nieodpłatną działalność pożytku publicznego:

Nieodpłatna działalność pożytku publicznego

  • PKD 47.99.Z Pozostała sprzedaż detaliczna prowadzona poza siecią sklepową, straganami i targowiskami.
  • PKD 58.19.Z Pozostała działalność wydawnicza.
  • PKD 74.90.Z Pozostała działalność profesjonalna, naukowa i techniczna, gdzie indziej niesklasyfikowana.
  • PKD 85.32.C Szkoły specjalne przysposabiające do pracy.
  • PKD 85.51.Z Pozaszkolne formy edukacji sportowej oraz zajęć sportowych i rekreacyjnych.
  • PKD 85.52.Z Pozaszkolne formy edukacji artystycznej.
  • PKD 85.59.B Pozostałe pozaszkolne formy edukacji, gdzie indziej niesklasyfikowane.
  • PKD 86.10.Z Działalność szpitali.
  • PKD 86.90.E Pozostała działalność w zakresie opieki zdrowotnej, gdzie indziej niesklasyfikowana.
  • PKD 87.30.Z Pomoc społeczna z zakwaterowaniem dla osób w podeszłym wieku i osób niepełnosprawnych.
  • PKD 88.10.Z Pomoc społeczna bez zakwaterowania dla osób w podeszłym wieku i osób niepełnosprawnych.
  • PKD 88.99.Z Pozostała pomoc społeczna bez zakwaterowania, gdzie indziej niesklasyfikowana.
  • PKD 91.01.A Działalność bibliotek.
  • PKD 94.12.Z Działalność organizacji profesjonalnych.
  • PKD 94.99.Z Działalność pozostałych organizacji członkowskich, gdzie indziej niesklasyfikowana.

Odpłatna działalność pożytku publicznego

  • PKD 47.99.Z Pozostała sprzedaż detaliczna prowadzona poza siecią sklepową, straganami i targowiskami.
  • PKD 58.19.Z Pozostała działalność wydawnicza.
  • PKD 85.32.C Szkoły specjalne przysposabiające do pracy.
  • PKD 85.51.Z Pozaszkolne formy edukacji sportowej oraz zajęć sportowych i rekreacyjnych.
  • PKD 85.52.Z Pozaszkolne formy edukacji artystycznej.
  • PKD 85.59.B Pozostałe pozaszkolne formy edukacji, gdzie indziej niesklasyfikowane.
  • PKD 86.90.E Pozostała działalność w zakresie opieki zdrowotnej, gdzie indziej niesklasyfikowana.
  • PKD 87.30.Z Pomoc społeczna z zakwaterowaniem dla osób w podeszłym wieku i osób niepełnosprawnych.
  • PKD 88.10.Z Pomoc społeczna bez zakwaterowania dla osób w podeszłym wieku i osób niepełnosprawnych.
  • PKD 88.99.Z Pozostała pomoc społeczna bez zakwaterowania, gdzie indziej niesklasyfikowana.
  • PKD 91.01.A Działalność bibliotek.
  • PKD 94.99.Z Działalność pozostałych organizacji członkowskich, gdzie indziej niesklasyfikowana.

3) Postanowieniem z dnia 28.02.2002 Polski Związek Niewidomych wpisany został do Rejestru Przedsiębiorców.

Ostatni wpis dokonujący zmian wprowadzono na podstawie uchwały Zarządu Głównego PZN XIX-Z-15/2025 z dnia 27.03.2025 r.

PZN prowadzi działalność gospodarczą w rozmiarach służących realizacji celów statutowych. Dochód z działalności gospodarczej przeznaczony jest na realizację celów statutowych.

  • 1.1 – PKD 68.20.Z – wynajem i zarządzanie nieruchomościami własnymi i dzierżawionymi – jako działalność podstawową.
  • 1.2 – Pozostała działalność gospodarcza:
    • PKD 56 – działalność usługowa związana z wyżywieniem,
    • PKD 77 – wynajem i dzierżawa,
    • PKD 96 – pozostała indywidualna działalność usługowa,
    • PKD 82.9 – działalność komercyjna, gdzie indziej niesklasyfikowana,
    • PKD 55.90.Z – pozostałe zakwaterowanie,
    • PKD 85.60.Z – działalność wspomagająca edukację,
    • PKD 86.2 – praktyka lekarska,
    • PKD 47.19.Z – pozostała sprzedaż detaliczna prowadzona w niewyspecjalizowanych sklepach,
    • PKD 43.3 – wykonywanie robot budowlanych wykończeniowych,
    • PKD 01 – uprawy rolne…… włączając działalność usługową,
    • PKD 14 – produkcja odzieży,
    • PKD 49.3 – pozostały transport lądowy pasażerski,
    • PKD 56.30.Z – przygotowanie i podawanie napojów do konsumpcji na miejscu,
    • PKD 62 – działalność związana z oprogramowaniem i doradztwem w zakresie informatyki oraz działalność powiązana,
    • PKD 63 – działalność usługowa w zakresie informacji,
    • PKD 68 – działalność związana z obsługą rynku nieruchomości,
    • PKD 73 – reklama, badanie rynku i opinii publicznej,
    • PKD 74.90.Z – pozostała działalność profesjonalna, naukowa i techniczna,
    • PKD 81 – dz. usługowa zawiązana z utrzymaniem porządku w budynku i zagospodarowaniem terenów zielonych,
    • PKD 82.99.Z – działalność komercyjna, gdzie indziej niesklasyfikowana,
    • PKD 86.90.A – dz. fizjoterapeutyczna,
    • PKD 87.90.Z – pozostała pomoc społeczna z zakwaterowaniem,
    • PKD 90.02.Z – działalność twórcza związana z kulturą i rozrywką.

4) Uzyskane w roku sprawozdawczym przychody – 89 332,36 tys. zł:

Przychody z działalności statutowej – pożytku publicznego razem: 53 471,92 tys. zł
W tym:

  • a) działalność nieodpłatna: tys. zł, w tym dotacje: 34 663,99 tys. zł,
  • b) działalność odpłatna: 18 197,58 tys. zł,
  • c) inne: 610,35 tys. zł.

Przychody z działalności gospodarczej: 29 211,54 tys. zł,

Pozostałe przychody (w tym: dopłaty do turnusów rehab., NFZ, darowizny, umorzenie środków trwałych zakupionych z dotacji/ZFRON, wpłaty 1,5 % składek na PZN itp.): 5 739,34 zł; w tym:

  • wpłaty 1,5 % podatku na OPP: 275,45 tys. zł (1,5 % OPP: BO 265,37 tys. zł, wpływy: 203,74 tys. zł, przekazane do jednostek PZN na cele statutowe 193,66 tys. zł, pozostaje 275,45 tys. zł);

Przychody finansowe: 909,56 tys. zł.

Informacja o poniesionych kosztach — 87 013,91 tys. zł

w tym:

  • cele statutowe / projektowe / odpłatne i nieodpłatne działalności pożytku publicznego: 53 000,76 tys. zł,
  • administracja (media, wynagrodzenia, koszty obsługi działalności statutowej i inne): 9 983,47 tys. zł,
  • działalność gospodarcza: 22 594,00 tys. zł,
  • pozostałe koszty (operacyjne, finansowe): 1 435,68 tys. zł.

Związek jako organizacja pożytku publicznego posiadająca 17 jednostek bez osobowości prawnej jest wpisana do KRS przedsiębiorców. Dziewięć jednostek Związku poza zadaniami statutowymi prowadzi działalność gospodarczą. Są to: Instytut Tyflologiczny w Warszawie, Ośrodek Rehabilitacji i Szkolenia w Bydgoszczy, NZOZ Ośrodek M-R w Olsztynie, Sanatorium Uzdrowiskowe Ośrodek L-R w Ciechocinku, Ośrodek L-R w Ustroniu Morskim, Ośrodek L-R w Muszynie, Zakład Aktywności Zawodowej w Olsztynie oraz NZOZ Centralna Przychodnia R-L w Warszawie.

Związek podlegał obowiązkowemu badaniu sprawozdania finansowego wynikającego z art. 64 ust.1 pkt.4 Ustawy z dnia 29.09.1994 o rachunkowości. Wynagrodzenie w kwocie 18.500,00 zł (netto) za badanie sprawozdania finansowego za 2025 r. Również przeprowadzono kontrolę ksiąg rachunkowych w WTZ Toruń i Ośrodek w Ustroniu Morskim.

Dane o 17-u wyżej wymienionych jednostkach Stowarzyszenia:

  1. przeciętne zatrudnienie w 2025 roku wynosiło: 568,61 osób (w tym 436,25 kobiety) oraz 490,56 etatów, w tym kobiety 381,35 etatu. Niepełnosprawni: 138,61 osób na 115,15 etaty, w tym niewidomi: 40 osób na 32,07 etatu.
  2. łączna kwota wynagrodzeń brutto wypłacona przez Związek wyniosła 43 775,16 tys. zł, w tym na wynagrodzenia z umów o pracę – 39 835,40 tys. zł.
  3. wysokość rocznego lub przeciętnego wynagrodzenia wypłacone członkom Zarządu i innych organów Stowarzyszenia oraz osobom kierującym wyłącznie działalnością gospodarczą – 0 zł.
  4. kwoty wydatkowane na umowy-zlecenia – 3 939,76 tys. zł.
  5. udzielone środki jednostkom PZN z tworzonego przez Zarząd Główny Funduszu Interwencyjnego w 2025 r – 206,21 tys. zł; (do zwrotu 380,48 tys. zł na dzień 31.12.2025 r).
  6. środki pieniężne w kasie i na rachunku bankowym i subkontach i funduszach według stanu na 31.12. 2025 r. – 12 589,83 tys. zł.
  7. wartość nabytych obligacji oraz wielkości objętych udziałów lub nabytych akcji w spółkach prawa handlowego – 0,00 tys zł.
  8. nabyte nieruchomości lub przeznaczona na nabycie kwota – 0,00 zł.
  9. nabyte środki trwałe: W 17-tu jednostkach Związku bez osobowości prawnej nabyto środków trwałych za kwotę łącznie – 4 925,45 tys. zł (w tym: maszyny i urządzenia i inne).
  10. wartość należności: 3 304,05 tys. zł i zobowiązań: 6 196,65 tys. zł (w tym kredyty krótkoterminowe w rachunku bieżącym i długoterminowe – 247,95 tys. zł).
  11. remonty i zakupy:

Instytut Tyflologiczny w Warszawie

W roku 2025 ze środków własnych w obiektach PZN w Warszawie przy ul. Konwiktorskiej przeprowadzono remonty pomieszczeń, drobne naprawy oraz konserwacje budynku o łącznej wartości 43.997,93 zł. Prowadzono również remonty pomieszczeń WC, pokój wytchnień na łączną kwotę 136.738,00 (gdzie 28.309,78 zł – środki własne, pozostała część PFRON). W roku sprawozdawczym zakupiono: komputery/laptopy sfinansowane ze środków PFRON/ZFRON o wartości 10.547,77 zł.

PZN Ośrodek Rehabilitacji i Szkolenia im. Józefa Buczkowskiego, „HOMER” w Bydgoszczy

Na działania remontowo-inwestycyjne wydatkowano 195.313,43 zł. Nie zakupiono w roku sprawozdawczym środków trwałych.

Sanatorium Uzdrowiskowe Ośrodek Leczniczo-Rehabilitacyjny im. Mariana Mikołaja Kaczmarka „EDEN” w Ciechocinku

Na działania remontowo – inwestycyjne wydatkowano ze środków własnych 248.593,41 zł (malowanie pokoi – 88.693,41 zł; wykonanie projektu technicznego budynku basenowego wraz z kosztorysem, tj. koszty związane z wnioskiem do PFRON – 159.900,00 zł). Ponadto ze środków własnych zakupiono środki trwale na kwotę 34.000,00 zł (laseroterapia, urządzenie do podgrzewania masy borowinowej).

Ośrodek Leczniczo-Rehabilitacyjny im. kpt. Jana Silhana „NESTOR” w Muszynie

W roku sprawozdawczym nie zakupiono środków trwałych. W ramach inwestycji i remontów z własnych środków rozbudowy wykonano instalację wodno – kanalizacyjną i CO na kwotę 49.600,00 zł oraz wykonano dodatkowo prace dotyczące szybu windy na kwotę 8.600,00 zł. Zakupiono materiały do remontu bieżącego budynku na kwotę 9.391,25 zł.

Ośrodek Leczniczo-Rehabilitacyjny „KLIMCZOK” w Ustroniu Morskim

Na działania remontowo – inwestycyjne wydatkowano ze środków własnych 422.464,31 zł. Zakupiono ze środków własnych masażer do stóp na kwotę 243,09 zł.

NZOZ Ośrodek Mieszkalno-Rehabilitacyjny „LABIRYNT” w Olsztynie

Nie przeprowadzano w roku sprawozdawczym inwestycji i remontów oraz nie zakupiono środków trwałych i sprzętu rehabilitacyjnego.

NZOZ Centralna Przychodnia Rehabilitacyjno-Lecznicza w Warszawie

W roku sprawozdawczym w ramach działań remontowo – inwestycyjnych ze środków własnych wykonano wymiany drzwi gabinetowych/akustycznych na kwotę 22.000,00 zł. Zakupy środków trwałych ze środków własnych dokonano za kwotę 207.585,00 zł. Był to tomograf optyczny REVO FC.

Dom Pomocy Społecznej w Chorzowie

W okresie sprawozdawczym w ramach działań remontowo – inwestycyjnych przeprowadzono m.in. odświeżenie 6 pokoi oraz odmalowanie sufitów w 6 łazienkach, naprawy budynku, odświeżenie 3 innych niż mieszkalne pomieszczenia, wymianę pionów wodnych, naprawę maszyn i urządzeń (na łączną kwotę 61.598,98 zł). Powyższe działania zostały sfinansowane ze środków JST, odbiorcy zadania publicznego, PFRON, darowizn. W ramach środków trwałych zakupiono w roku sprawozdawczym aktywny i pasywny rotor kończyn górnych i dolnych, bieżnię rehabilitacyjną z poręczami.

Dom Pomocy Społecznej w Kielcach

W ramach działań remontowo – inwestycyjnych przeprowadzono bieżącą konserwację windy osobowej, naprawę i konserwację sprzętu i urządzeń oraz zakup materiałów do remontów bieżących na łączną kwotę 5.177,25 zł (środki własne 4.907,25; dotacja Wojewody Świętokrzyskiego 270,00). Nie dokonywano zakupów środków trwałych.

Dom Pomocy Społecznej w Olsztynie

Nie zakupiono środków trwałych. W ramach działań remontowo – inwestycyjnych poniesiono ze środków własnych koszty na kwotę 72.567,18 zł (materiały do remontu pomieszczeń, usługi remontowe). W grudniu 2025 r. przeprowadzono remont gabinetu pomocy doraźnej wraz z wymianą wyposażenia (tj. mebli medycznych).

Warsztat Terapii Zajęciowej w Słupsku

W roku sprawozdawczym nie zakupiono środków trwałych. Nie prowadzono remontów.

Warsztaty Terapii Zajęciowej w Toruniu

W roku sprawozdawczym zakupiono w ramach środków trwałych samochód toyota na kwotę 202.000,00 (78.500,00 zł środki własne, 123.500,00 zł dotacja PFRON). Nie przeprowadzano remontów.

Warsztat Terapii Zajęciowej we Włocławku

W ramach inwestycji i remontów wydatkowano kwotę 27.046,28 zł. Wykonano tynki renowacyjne w pomieszczeniach piwnicy w budynku WTZ, wymieniono obróbki blacharskie w oknach i kominie.

Zakład Aktywności Zawodowej w Olsztynie

W okresie sprawozdawczym przeprowadzono: remont stołówki i magazynów kuchennych poprawiając warunki sanitarne na łączną kwotę 12.587,36 zł, oraz przeniesiono zmywalnię naczyń do nowego pomieszczenia za kwotę 11.850,00 zł; działania sfinansowano ze środków własnych. W roku sprawozdawczym dokonano zakupy z dotacji PFRON: przyczepa gastronomiczna za kwotę 28.000,00 zł; piec konwek rationalcyjno – parowy za kwotę 43.307,52 zł, zmywarka do naczyń FAGOR za 23.500,00 zł; zmywarka kapturowa FAGOR za 12.995,12 zł oraz z dotacji Zakładowego Funduszu Aktywności samochód osobowy Dacia Dokker za 25.000,00 zł.

Środowiskowy Dom Samopomocy „Ariadna”

W roku sprawozdawczym nie zakupiono środków trwałych oraz nie zakupiono sprzętu rehabilitacyjnego i nie przeprowadzono działań inwestycyjno – remontowych. W związku z realizacją zaleceń Urzędu Wojewódzkiego prowadzone były działania organizacyjne związane z przenoszeniem pomieszczeń i pracowni ŚDS. Z końcem roku zakończono pierwszy etap działań. Działania te mają na celu pełne dostosowanie warunków lokalowych do obowiązujących wymogów oraz zapewnienie właściwej organizacji pracy i komfortowych warunków dla uczestników oraz pracowników ŚDS.

Środowiskowy Dom Samopomocy „Dedal”

W roku sprawozdawczym nie dokonano zakupów środków trwałych. ŚDS zakupił do wyposażenia na łączną kwotę 37.352,95 zł, jak np. kuchenkę mikrofalową, meble, komputery, telewizor, pralkę, drukarkę. W ramach działań remontowo – inwestycyjnych z dotacji Wojewody Warmińsko – Mazurskiego na łączną kwotę 1.895,00 zł, przeprowadzono drobne naprawy remontowe.

Środowiskowy Dom Samopomocy „Tezeusz”

W roku sprawozdawczym nie wykonano działań remontowo – inwestycyjnych. Nie dokonywano zakupu środków trwałych oraz sprzętu rehabilitacyjnego.

5) Działalność statutowa PZN.

Związek wiele zadań realizował w ramach dotacji udzielonej przez podmioty państwowe centralne i samorządowe. W ramach wielu programów oraz innych środków 17 jednostek Związku realizowało poniższe zadania statutowe:

Ośrodek Rehabilitacji i Szkolenia PZN „HOMER” w Bydgoszczy w ramach umowy z PFRON organizował szkolenia z zakresu rehabilitacji podstawowej dla niewidomych. Kontynuował także zadania rehabilitacyjne dla niewidomych z województwa Kujawsko-Pomorskiego w ramach projektu marszałkowskiego. Były to zajęcia: z rehabilitacji podstawowej, orientacji przestrzennej, czynności życia codziennego, nauka brajla i inne pozawzrokowe techniki komunikowania się (np. posługiwanie się komputerem). Łącznie z zajęć skorzystały 243 osoby. Ponadto Ośrodek z dotacji PFRON kontynuował działania rehabilitacyjne dla 4 niewidomych z Ukrainy. W okresie sprawozdawczym przeprowadził egzamin eksternistyczny dla 11 kandydatów na instruktorów pisma punktowego L.Braille’a. W ramach działalności gospodarczej prowadził sprzedaż usług hotelowych (wykorzystano 18301 osobodni) oraz wynajem pomieszczeń (sala konferencyjna, sala gimnastyczna), działalność stołówki. Ośrodek dokonywał opinii pisma punktowego oraz prowadził audyty dostępności dla odbiorców zewnętrznych.

Sanatorium Uzdrowiskowe Ośrodek Leczniczo-Rehabilitacyjny „EDEN” w Ciechocinku organizował 21-dniowe turnusy lecznictwa sanatoryjnego, 14-dniowe turnusy rehabilitacyjno-lecznicze. Z usług Ośrodka skorzystało 1485 osób w tym 36 niewidomych. Na bazie Ośrodka przeprowadzono szkolenie w ramach edukacji diabetologicznej dla 28 osób w tym dla 9 niewidomych. Ośrodek był finansowany głównie przez NFZ. Sprzedawał także usługi w systemie komercyjnym.

Ośrodek Leczniczo-Rehabilitacyjny „NESTOR” w Muszynie prowadził 14-dniowe turnusy rehabilitacyjne oraz rehabilitacyjno – szkoleniowe, kilkudniowe turnusy szkoleniowe i integracyjne. Z usług Ośrodka skorzystały 2598 osób w tym 337 niewidomych. Ośrodek prowadził także działalność gospodarczą sprzedając usługi na wolnym rynku.

Ośrodek Leczniczo-Rehabilitacyjny „KLIMCZOK” w Ustroniu Morskim organizował 14-dniowe turnusy rehabilitacyjne oraz pobyty profilaktyczno – rehabilitacyjne i kilkudniowe turnusy szkoleniowe i integracyjne. Z usług Ośrodka skorzystało 2168 osób w tym 238 niewidomych. Ośrodek prowadził także działalność gospodarczą sprzedając usługi na wolnym rynku.

NZOZ Ośrodek Mieszkalno-Rehabilitacyjny „LABIRYNT” w Olsztynie prowadził kilka form działalności: leczenie, diagnostyka i rehabilitacja – w ramach NFZ i odpłatnie. Realizowano zadania dotyczące rehabilitacji osób z niepełnosprawnością wzrokową. Ośrodek prowadził sprzedaż pomocy optycznych. Ośrodek prowadził także mieszkania wspomagane, z których skorzystało 13 osób; oraz miejsca hotelowe (41); wykorzystano 8447 osobodni. Z Funduszu Pomocy kontynuował wsparcie dla obywateli z Ukrainy.

Instytut Tyflologiczny – zpch oraz szczebel centralny PZN w Warszawie zajmował się:

  • obsługą centralnych władz statutowych,
  • administrowaniem nieruchomościami Związku,
  • prowadzeniem działalności gospodarczej z zakresu wynajmu powierzchni biurowych, opiniowaniem materiałów w brajlu, tłumaczeniami z brajla i na brajla, warsztatami edukacyjnymi, dokonywaniem rożnych ocen pod kątem dostępności dla osób z niepełnosprawnością,
  • nadzorowaniem działalności jednostek bez osobowości prawnej,
  • działalnością finansowo-kadrowo-rozliczeniową; dokonując rozliczeń zadań realizowanych przez jednostki ze środków z różnych źródeł, przygotowywaniem budżetów i rozliczaniem projektów,
  • działalnością rehabilitacyjną współfinansowaną z PFRON, ze środków unijnych, darowizn i innych w ramach której realizował projekty i inne działania.

Były to m.in. niżej wymienione projekty:

  1. „Razem MOŻEMY WIĘCEJ”. Wydawanie czasopism dla osób z dysfunkcją narządu wzroku. Projekt dofinansowany ze środków PFRON. Były to: „Pochodnia” (dla dorosłych), „Promyczek” (dla dzieci młodszych), „Pod lupą” (dla młodzieży), „Nasze Dzieci” – dla rodziców i opiekunów dzieci z dysfunkcją narządu wzroku, „Biuletyn Informacyjny PZN” – dwutygodnik.
  2. Doszkalanie instruktorów orientacji przestrzennej i mobilności, projekt współfinansowany przez PFRON.
  3. Projekt „Barraga – program usprawniania widzenia” współfinansowany przez PFRON.
  4. Projekt „Model INSITE i inne programy rehabilitacyjne – szkolenie dla specjalistów” współfinansowany przez PFRON.
  5. Bardziej profesjonalni – szkolenie Liderów, projekt współfinansowany ze środków PFRON.
  6. Placówka w Instytucie Tyflologicznym PZN projekt współfinansowany ze środków PFRON.
  7. Projekt „Kultura dla każdego – podróż przez historię i kulturę z wybranymi Patronami Roku 2025”.
  8. Niewidomi i słabowidzący chorzy na cukrzycę w Polskim Związku Niewidomych.
  9. Projekt Klocki Lego Braille.
  10. Projekt ACT-YOU – Promowanie aktywnego uczestnictwa w działaniach rozwoju zawodowego dla pracowników młodzieżowych, liderów młodzieżowych, organizacji i instytucji angażujących młodzież z mniejszymi szansami ze środków Erasmus.
  11. Projekt w Ramach Europejskiego Korpusu Solidarności dotyczący wolontariatu.
  12. Turnus usprawniająco-rekreacyjny 14-to dniowy dla dzieci z problemami wzroku od 5 do 13 roku życia.
  13. W Tyflogalerii zorganizowano 6 koncertów muzycznych, 4 wieczory literackie, 5 prelekcji historycznych oraz spotkania na różne tematy tyflologiczne dla 3550 osób.
  14. W Laboratorium Ciemności prowadzone były warsztaty edukacyjne dla 132 grup, w których wzięło udział 2.652 dzieci i młodzieży oraz 334 nauczycieli.
  15. Monitorowano, opiniowano i inicjowano regulacje prawne dotyczące osób niepełnosprawnych.

NZOZ Centralna Przychodnia L-R w Warszawie w roku sprawozdawczym rejestrowała 23114 pacjentów w tym niewidomych 3706. Prowadziła poradnie: okulistyczną dla dzieci i dorosłych, rehabilitację leczniczą, psychologiczną, rehabilitacyjną osób z dysfunkcją wzroku, leczenia zeza, stomatologię z protetyką oraz dział fizjoterapii. Udzieliła 148281 świadczeń w tym 147228 w ramach NFZ a 1053 odpłatnie. W roku sprawozdawczym prowadzono zaopatrzenie (refundowane) niewidomych w białe laski w drodze wysyłkowej. Prowadzono także sprzedaż pomocy optycznych.

  • Dom Pomocy Społecznie w Chorzowie dla 160 pensjonariuszy.
  • Dom Pomocy Społecznej w Kielcach dla 45 pensjonariuszy.
  • Dom Pomocy Społecznej w Olsztynie dla 100 pensjonariuszy.

Trzy Domy Pomocy poza działalnością opiekuńczą, medyczną, socjalno-bytową prowadziły różnorodne zajęcia terapeutyczne indywidualne i grupowe w celu rozwijania aktywności swoich podopiecznych. Były to zajęcia manualne, kulturalno-integracyjne, biblioterapia, organizowały wycieczki integracyjno-poznawcze. DPS w Chorzowie finansowany był z dotacji Organów Samorządu Terytorialnego, dotacji Urzędu Miasta, PFRON – stanowiska pracy i refundacja wynagrodzeń oraz odpłatności mieszkańców. DPS w Kielcach finansowany był z dotacji Urzędu Miasta, Urzędów Gmin oraz PFRON – dofinansowanie wynagrodzeń oraz odpłatności mieszkańców. DPS w Olsztynie finansowany był przez Wojewodę Warmińsko-Mazurskiego, Miasto Olsztyn, dotacji PFRON do wynagrodzeń oraz odpłatności mieszkańców.

Warsztaty Terapii Zajęciowej w Słupsku dla 55, w Toruniu dla 24, we Włocławku dla 40 uczestników. Wśród uczestników było 28 osób z dysfunkcją wzroku. Dla uczestników prowadzono różnorodne zajęcia na bazie pracowni: plastycznej, rękodzielniczej, gospodarstwa domowego, edukacyjno-artystycznej, włókienniczo-dziewiarskiej, technicznej, poligraficznej, dekoratorsko-modelarskiej, florystycznej, rekreacyjno-rehabilitacyjnej, stolarsko-modelarskiej, praktyki życiowej, sztuki użytkowej. Uczestnicy Warsztatów korzystali z różnych form rehabilitacji indywidualnej i grupowej. WTZ finansowane były ze środków PFRON i samorządowych.

Zakład Aktywności Zawodowej w Olsztynie. Dominującym kierunkiem działalności gospodarczej była produkcja gastronomiczna i garmażeryjna. Prowadzona była również działalność porządkowo-ogrodnicza i usługi pralnicze. W ZAZ na koniec roku sprawozdawczego zatrudnionych było 53 osoby w tym 12 niewidomych. Liczba osób niepełnosprawnych zatrudnionych w ZAZ – 38. ZAZ prowadził działalność ze środków PFRON, budżetu Samorządu i środków własnych z działalności gospodarczej.

Trzy Środowiskowe Domy Samopomocy w Olsztynie: „ARIADNA”, „DEDAL” i „TEZEUSZ” prowadziły treningi funkcjonowania w życiu codziennym, terapię ruchową oraz niosły pomoc i niezbędną opiekę łącznie 178 osobom z niepełnosprawnościami intelektualnymi. Prowadzono dla uczestników różnorodne pracownie m.in.: kulinarne, gospodarstwa domowego, komputerowe, plastyczne, muzyczne. Dokonywano wsparcia pedagogicznego. Prowadzono terapię ruchem, salę wyciszeń i inne. Środowiskowe Domy finansowane były z dotacji Wojewody Warmińsko-Mazurskiego.

Łącznie 17 jednostek Związku bez osobowości prawnej zatrudniało 549 osób. Ponadto jednostki zatrudniały osoby na umowy-zlecenia.

6) Informacje o rozliczeniach Stowarzyszenia z tytułu zobowiązań podatkowych oraz informacja o składanych deklaracjach podatkowych:

  • CIT-8 – zeznanie o wysokości osiągniętego dochodu przez podatnika podatku dochodowego od osób prawnych (jedna zbiorcza deklaracja 17 jednostek PZN składana przez IT).
  • VAT-7 – dot. podatku od towarów i usług.
  • PIT-4 – dot. zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych.
  • PIT-11/8B, PIT-40 – zeznanie o osiągniętym dochodzie osób fizycznych.
  • INF-D – informacja o wynagrodzeniach zatrudnionych pracowników niepełnosprawnych i ich stopniach niepełnosprawności.
  • DEK II – deklaracja miesięcznych wpłat na PFRON.
  • INF-1 – informacja miesięczna o zatrudnieniu, kształceniu lub działalności na rzecz niepełnosprawnych.
  • DRA do ZUS – miesięczna zbiorcza deklaracja rozliczeniowa plus raporty imienne o składkach na ubezpieczenia społeczne.
  • MPIPS – Roczne sprawozdanie merytoryczne z działalności organizacji pożytku publicznego (składana przez IT z 17 jednostek Związku bez osobowości prawnej).
  • GUS – sprawozdanie z lecznictwa uzdrowiskowego, ambulatoryjnej opieki zdrowotnej, zakładami stacjonarnymi pomocy społecznej, z dz. stowarzyszeń, fundacji i innych organizacji społecznych, SOF-5 – Sprawozdanie o kooperacji, zarządzaniu i komunikacji wybranych organizacji non-profit za 2017r.
  • Deklaracja podatku od nieruchomości i wieczystego użytkowania gruntów składane do Urzędów Gmin na terenie posiadanych nieruchomości, przez IT PZN w Warszawie. Instytut Tyflologiczny jako zpch oraz ZAZ był uprawniony do skorzystania ze zwolnienia z tyt. opłat od podatku i opłat lokalnych art. 7 ust. 2 pkt. 4 Ustawy o podatkach.

Uzyskane dochody wydatkowane są w całości i wyłącznie na cele statutowe. Dochody wolne od podatku na podstawie art. 17 ust. 1 pkt. 4 Ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych. Dochody OPP wolne na podstawie art. 17 ust. 1 pkt. 6c Ustawy o podatku.

7) W wymienionych jednostkach związku w 2025 roku przeprowadzono łącznie 43 kontrole. Były to następujące kontrole:

  • Państwowa Inspekcja Sanitarna – 13
  • DEKRA – audyt ISO – 1
  • Urzędy Wojewódzkie, Urzędy Marszałkowskie i Urzędy Miasta – 12
  • ZUS – 2
  • Urząd Dozoru Technicznego – 1
  • Inspektor Nadzoru Budowlanego – 1
  • Państwowa Straż Pożarna – 2
  • Polski Rejestr Statków – audyt ISO – 1
  • Państwowa Inspekcja Pracy – 3
  • Powiatowa Stacja Sanitarno – Epidemiologiczna – 2
  • Biegły Rewident APS Biuro Audytorsko – Rachunkowe sp. z o.o. – 1
  • Miejski Ośrodek Pomocy Rodzinie – 4

Warszawa, 29.05.2026 r.

Zatwierdzono sprawozdanie finansowe za 2025 r. przez Główną Komisję Rewizyjną, Uchwała nr 5/2026 z dnia 25.06.2026 r.

Prezes ZG PZN
Andrzej Brzeziński

Pliki do pobrania