Ujęcie w przybliżeniu. Uczestnicy warsztatów dotykają strun instrumentu.

Przewodnicy zmysłów w teatrze

„Przewodnicy zmysłów” to nowatorski projekt prowadzony przez Teatr Ludowy w Krakowie. Uczestnicy z dysfunkcją wzroku oraz widzący wspólnie pracują nad stworzeniem spektakli (nowych form teatralnych) dostępnych dla wszystkich bez względu na ograniczenia. Dwa przedstawienia już wkrótce zostaną wystawione na scenie. 

Projekt realizowany jest od dwóch lat. W tym czasie, co dwa tygodnie, uczestnicy spotykają się na próbach w Ośrodku Szkolno-Wychowawczym dla Dzieci Niewidomych i Słabowidzących przy ul. Tynieckiej w Krakowie. Tam pracują z reżyserem, scenografem, choreografem i muzykiem. Projekt realizują twórcy teatralni, którzy na co dzień tworzą dla osób widzących. Warsztaty prowadzą: Justyna Łagowska, Małgorzata Bogajewska, Karol Nepelski, Anna Królikiewicz, Leszek Mądzik i Natalia Iwaniec. Działanie wspierają też naukowcy z Katedry Performatyki Uniwersytetu Jagiellońskiego. Jak mówią pomysłodawcy, nie skupiają się na barierach, na tym że uczestnicy warsztatów nie widzą lub widzą bardzo słabo, ale na tym, co oni mogą zrobić i jak wykorzystać ten potencjał, przygotowując spektakl.

– Projekt „Przewodnicy zmysłów” ma na celu stworzenie takiej formy spektaklu teatralnego (instalacji), która jest w pełni dostosowana do potrzeb i możliwości odbioru przez osoby niewidome i słabowidzące. Nie chodzi nam o dostosowanie już istniejącego spektaklu do potrzeb tych osób poprzez zrealizowanie audiodeskrypcji, ale raczej o stworzenie takiej sytuacji teatralnej, by opowiedzieć historię i losy bohaterów poprzez zapach, dźwięk, smak, dotyk, ograniczając prymat wzroku w teatrze – opowiada Katarzyna Dudek z Teatru Ludowego.

Osoby z dysfunkcją wzroku nie tylko uczą się swoich ról, ale również biorą udział w projektowaniu przestrzeni i scenografii. W ten sposób powstaje nowa forma, która w przyszłości może być wykorzystywana też w innych teatrach. Projekt ma zachęcić do teatru tych, którzy do tej pory, ze względu na swoje ograniczenia, nie korzystali z tej formy rozrywki. Tak, aby sala teatralna była nie tylko miejscem tworzenia kultury, ale także przestrzenią spotkań, w której każdy czuje się „na miejscu”.

Na zakończenie projektu wystawione zostaną dwa spektakle – „Rozbitkowie” w reż. Justyny Łagowskiej na motywach „Burzy” Williama Szekspira (w lutym lub marcu) oraz „Solaris” w reż. Marcina Wierzchowskiego na podstawie tekstu Stanisława Lema (w marcu lub kwietniu).

Fot. Klaudyna Schubert, materiały Teatru Ludowego