Programy lekowe to szansa dla wielu pacjentów
Programy lekowe dają pacjentom dostęp do nowoczesnych terapii. Pacjenci w ramach programu dostają odpowiednią diagnostykę, leczenie i opiekę lekarzy.
Program lekowy to forma leczenia finansowanego przez NFZ, przeznaczona dla pacjentów z określonymi chorobami. Jeśli pacjent spełnia kryteria określone w danym programie, może otrzymać bezpłatnie nowoczesne, często bardzo drogie leki objęte refundacją. O zakwalifikowaniu do programu lekowego najczęściej decyduje lekarz prowadzący w placówce, która realizuje dany program. W przypadku niektórych programów decyzję podejmuje Zespół Koordynacyjny. NFZ finansuje leki oraz opiekę medyczną niezbędną do prowadzenia terapii, w tym badania diagnostyczne i obrazowe oraz konsultacje specjalistyczne wymagane do monitorowania jej przebiegu.
Każdy program lekowy określa zasady prowadzenia terapii. Obejmują one m.in.: kryteria kwalifikacji, zasady terapii, zasady monitorowania skuteczności leczenia oraz kryteria wyłączenia z terapii.
Ile jest programów lekowych?
Liczba programów lekowych finansowanych przez NFZ zmienia się. W latach 2017–2026 wzrosła z 83 do ponad 140 programów. Dzięki temu osoby spełniające określone kryteria mogą korzystać z leczenia w coraz większej liczbie wskazań. Ponad 337 tys. pacjentów skorzystało z programów lekowych NFZ w 2025 r. Ponad 15,5 mld zł wyniosła wartość rozliczonych świadczeń w programach lekowych w 2025 r.
Jakie choroby obejmują programy lekowe?
Są to choroby onkologiczne i nieonkologiczne. W obszarze okulistyki programy lekowe obejmują m.in. choroby siatkówki, zapalenie błony naczyniowej oka (ZBN), wrodzoną ślepotę Lebera. W kardiologii np. tętnicze nadciśnienie płucne, przewlekłe zakrzepowo-zatorowe nadciśnienie płucne, kardiomiopatię.
Jak wygląda leczenie w programie lekowym?
W trakcie leczenia lekarz prowadzący będzie m.in.:
- sprawdzał, czy leczenie przebiega zgodnie z zasadami określonymi w programie,
- ustalał sposób dawkowania i przyjmowania leku,
- monitorował stan zdrowia pacjenta, bezpieczeństwo leczenia i skuteczność terapii,
- zlecał badania diagnostyczne i konsultacje wymagane w programie oraz określał terminy ich wykonania,
- reagował na działania niepożądane i powikłania oraz podejmował decyzje dotyczące dalszego leczenia,
- w zależności od zasad danego programu kontaktował się z Zespołem Koordynacyjnym w sprawie kwalifikacji lub oceny skuteczności terapii.
Wyszukiwarka programów lekowych
NFZ udostępnia wyszukiwarkę, w której można sprawdzić placówki realizujące świadczenia. Po przejściu do wyszukiwarki „Gdzie się leczyć”, trzeba wybrać z listy „Inne” → „Programy lekowe”, a następnie uzupełnić pozostałe dane. Link do wyszukiwarki: https://gsl.nfz.gov.pl/GSL/.
Szczegółowe informacje o programach lekowych znajdują się w poradniku przygotowanym przez NFZ: https://www.nfz.gov.pl/aktualnosci/aktualnosci-centrali/programy-lekowe-nfz-kto-moze-skorzystac-i-jak-wyglada-leczenie,9059.html
Źródło: NFZ
