Odliczenia od dochodu z tytułu poniesienia wydatków na opłacenie przewodników

W związku z pismem z dnia 8 lutego 2012 r. L. dz. 7/CR-42-XV/2012, Ministerstwo Finansów uprzejmie informuje, iż kwestia korzystania w podatku dochodowym od osób fizycznych z odliczenia od dochodu z tytułu poniesienia wydatków na opłacenie przewodników osób niewidomych I lub II grupy inwalidztwa oraz osób z niepełnosprawnością narządu ruchu zaliczonych do I grupy inwalidztwa, była już wielokrotnie przedmiotem wyjaśnień resortu finansów.

Stanowisko w tej sprawie (w tym odnośnie dokumentowania, dowodów, wieku przewodnika, niepieniężnego charakteru świadczenia oraz konsekwencji uzyskania przychodów przez przewodnika) Ministerstwo Finansów zajęło między innymi w adresowanych do Polskiego Związku Niewidomych odpowiedziach z dnia: 30 grudnia 2011 r. Nr DD/8213/403/MCA/l 1/DD-556, 27 kwietnia 2010 r. Nr DD3/8213/25/MCA/10/PGMC-129 oraz 10 grudnia 2002 r. Nr PB5/MC-066-577-2770/22.

Przy czym, jak wynika z pisma z dnia 8 lutego 2012 r., powyższe zagadnienia – mimo dotychczasowych obszernych wyjaśnień popartych orzecznictwem sądów administracyjnych -nadal budzą wątpliwości interpretacyjne zarówno władz, jak i członków Polskiego Związku Niewidomych.

Należy zatem zauważyć, iż w przypadku trudności w korzystaniu w indywidualnych sytuacjach życiowych z ulgi podatkowej, o której mowa w art. 26 ust. 1 pkt 6 w związku z art. 26 ust. 7a pkt 7 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym osób fizycznych (Dz. U. z 2012 r. poz. 361, z późn. zm.), podatnikowi przysługuje prawo zwrócenia się z wnioskiem o wydanie w jego sprawie tzw. interpretacji indywidualnej. Tego rodzaju pisemne interpretacje prawa podatkowego wydawane są na zasadach i w trybie określonych w rozdziale la Działu II ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60, z późn. zm.).

Zgodnie z ww. przepisami oraz rozporządzeniem Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770, z późn. zm.), organem właściwym do wydania, w imieniu ministra właściwego do spraw finansów publicznych, interpretacji indywidualnej jest w zależności od miejsca zamieszkania osoby fizycznej Dyrektor Izby Skarbowej w: Bydgoszczy, Katowicach, Łodzi, Poznaniu albo w Warszawie.

Wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej składa się według wzoru określonego rozporządzeniem Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie wzoru wniosku o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego oraz sposobu uiszczenia opłaty od wniosku (Dz. U. Nr 112, poz. 771, z póżn. zm.). W składanym wniosku należy w sposób wyczerpujący przedstawić zaistniały stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe, a także własne stanowisko w sprawie oceny prawnej tego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego. Wniosek podlega opłacie w wysokości 40 zł od każdego przedstawionego we wniosku odrębnego stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego.

Więcej informacji na temat ww. interpretacji znajduje się na stronie internetowej Ministerstwa Finansów www.mf.gov.pl w zakładce Administracja podatkowa » Krajowa Informacja Podatkowa » Interpretacje indywiduale – informacje praktyczne.

Z kolei, w przypadku niejednolitego stosowania przepisów prawa podatkowego w określonych decyzjach, postanowieniach oraz interpretacjach wydanych przez organy podaktowe lub organy kontorli skarbowej w takich samych stanach faktycznych lub zdarzeniach przyszłych (np. dotyczących odliczenia z tytułu opłacania przewodników osób niewidomych I lub II grupy inwalidztwa), oraz w takich samych stanach prawnych, podatnik może wystąpić z wnioskiem o wydanie tzw. interpretacji ogólnej (wnioskodawcąnie może być organ administracji publicznej).

Wniosek o wydanie interpretacji ogólnej powinien zawierać uzasadnienie konieczności wydania interpretacji ogólnej, w szczególności przedstawienie zagadnienia oraz wskazanie przepisów prawa podatkowego wymagających wydania interpretacji ogólnej oraz wskazanie niejednolitego stosowania przepisów prawa podatkowego w określonych decyzjach, postanowieniach oraz interpretacjach indywidualnych wydanych przez organy podatkowe oraz organy kontroli skarbowej w takich samych stanach faktycznych lub zdarzeniach przyszłych, oraz w takich samych stanach prawnych. Interpretacje ogólne wydaje Minister Finansów. Wniosek o wydanie interpretacji ogólnej składa się według wzoru określonego rozporządzeniem Ministra z dnia 27 grudnia 2011 r. w sprawie wzoru wniosku o wydanie interpretacji ogólnej oraz sposobu uiszczenia opłaty od wniosku (Dz. U. Nr 296, poz. 1756).

Interpretacje organów podatkowych oraz orzecznictwo sądów administracyjnych w sprawach podatkowych są dostępne w elektronicznym Systemie Informacji Podatkowej na stronie internetowej www.sip.mf.gov.pl. Analiza dokumentów zamieszczonych w tym systemie nie wskazuje na istnienie rozbieżności w stosowaniu art. 26 ust. 1 pkt 6 w związku z art. 26 ust. 7a pkt 7 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Dotyczy to zarówno rozstrzygnięć podejmowanych przez organy podatkowe jak i sądy administracyjne.

Niezależnie od powyższego, odnosząc się do poszczególnych Państwa pytań, Ministerstwo Finansów wyjaśnia co następuje.

Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 16 marca 2006 r., sygn. akt I SA/Ol 65/06 nie wprowadza zakazu „odwzajemniania się w formie rzeczowej przewodnikowi”.

Sąd uznał natomiast, że okazjonalnego, w różnych sytuacjach życiowych, korzystania z pomocy przygodnych osób obcych, nie można utożsamiać z korzystaniem z przewodnika w rozumieniu przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Tym samym Sąd stwierdził, iż „Nawet jeśli tym osobom skarżąca odwzajemniała się zwyczajowym poczęstunkiem lub upominkiem, to nie ma podstaw do przyjęcia, że opłacała przewodników osoby niewidomej w rozumieniu art. 26 ust. 7a pkt 7″ ustawy o podatku dochodowym odo osób fizycznych.

W świetle powyższego, jeżeli zakupiony dla przewodnika obiad lub kwiaty mają wyłącznie okazjonalny charakter lub są formą wyrażenia wdzięczności za wyświadczoną uprzejmość bądź grzeczność (a nie zapłatą za wykonaną pracę przewodnika), to niezależnie od faktu posiadania rachunku czy też oświadczenia osoby towarzyszącej niewidomemu potwierdzających dokonanie ww. zakupów, nie stanowią one wydatku, o którym mowa w art. 26 ust. 7a pkt 7 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Również wydatek poniesiony na zakup biletu dla przewodnika, który nie stanowi formy zapłaty za pełnienie funkcji przewodnika, nie uprawnia do dokonania odliczeń na podstawie ww. przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Odnosząc się z kolei do pytania dotyczącego przedstawienia dowodów, należy zauważyć, iż do kwestii tej Ministerstwo Finansów odniosło się w piśmie z dnia 27 kwietnia 2010 r. DD3/8213/25/MCA/10/PGMC-129, informując, iż „Dowodem w sprawie podatkowej jest wszystko, co może się przyczynić do wyjaśnienia sprawy, o ile nie jest sprzeczne z prawem. Dowodami w postępowaniu podatkowym mogą być również dokumenty zgromadzone w toku czynności sprawdzających. Jeżeli w toku prowadzonego postępowania organ podatkowy uzna, że przedłożone dowody są niewystarczające do wykazania prawa do ulgi lub budzą wątpliwości, organ podatkowy ma nie tylko prawo, ale wręcz ustawowy obowiązek, poszerzenia postępowania wyjaśniającego o bardziej wnikliwe zbadanie okoliczności ponoszenia przez podatnika wydatków, tj. o zbadanie „w jakich konkretnych sytuacjach podatnik korzystał z pomocy przewodników, jak często, jakiego rzędu kwoty wydatkował zazwyczaj na ten cel, ewentualnie czy inne osoby mogą potwierdzić fakt korzystania przez skarżącego z tej formy pomocy” (wyrok z dnia 2 marca 2010 r., sygn. akt I SA/Wr 10/10) “”.

Uzupełniając powyższe wyjaśnienie Ministerstwo Finansów uprzejmie informuje, iż dowodem w sprawie może być także dowód z przesłuchania strony, w warunkach opisanych w art. 199 ustawy – Ordynacja podatkowa, jak również z zeznań świadków czy opinii biegłych.

Przechodząc natomiast do wieku przewodnika, Ministerstwo Finansów ponownie wyjaśnia, iż przepisy podatkowe nie wprowadzają w tym zakresie żadnej cezury. Wiek podatnika nie ma bowiem znaczenia dla celów opodatkowania uzyskanych dochodów. W konsekwencji, zarówno w sytuacji gdy za pełnienie funkcji przewodnika została opłacona (wynagrodzona) osoba pełnoletnia czy też małoletnie dziecko, uzyskane przez te osoby dochody podlegają opodatkowaniu, z uwzględnieniem postanowień art. 7 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Poza właściwością Ministerstwa Finansów pozostaje natomiast ocena czy w każdym przypadku emocjonalny oraz fizyczny rozwój małoletniego dziecka pozwala na pełnienie przez nie funkcji przewodnika osoby niepełnosprawnej.

Jednocześnie należy zauważyć, iż skorzystanie w ramach ulgi rehabilitacyjnej z odliczeń z tytułu opłacenia przewodników osób niewidomych I lub II grupy inwalidzkiej oraz osób z niepełnosprawnością narządu ruchu zaliczonych do I grupy inwalidztwa nie pozbawia podatnika prawa do pomniejszenia dochodu o wydatki określone w art. 26 ust. 7a pkt 8 i 14 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, o ile podatnik faktycznie poniósł tego rodzaju wydatki i spełnia ustawowe warunki do ich odliczenia.

Reasumując Ministerstwo Finansów uprzejmie informuje, iż wątpliwości podatników dotyczące stosowania przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych powinny być wyjaśniane na zasadach i w trybie przewidzianym w rozdziale la Działu II ustawy – Ordynacja podatkowa. Dotyczy to również osób stosujących odliczenie z art. 26 ust. 7a pkt 7 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Niniejsze wyjaśnienie nie stanowi interpretacji przepisów prawa podatkowego, o których mowa w przepisach ustawy – Ordynacja podatkowa.

Pobierz artykuł jako dokument .pdf